21 Mart 2009 Cumartesi

YAN ETKİLERİ VE UYARILAR

Adaçayı, memleketimizde son yıllarda sıkca tüketilmeye başlanmış bir çaydır. Ancak, hamile bayanların hamileliklerinin ilk üç ayında adaçayını temkinli kullanmaları gerekir. Eğer düşük tehlikesi söz konusu ise kesinlikle adaçayından uzak durmaları gerekir. Çünkü, adaçayı yaprakları, dört tane düşük yapma riskini artıran madde içermektedir. Bu maddelerin adları aşağıdaki tabloda belirtilmiştir. Hamile bayanların hekimlerine danışmadan, kendi başlarına ilaç almaları ve yine kendi başlarına bitkisel tedavi yöntemlerini seçmeleri yanlıştır.
Tablo: Adaçayında, hamile bayanlarda düşük yapma riskini artıran aktif maddeler
Kimyasal maddenin adı Bulunduğu kısım Miktar ppm [mg/kg]
alpha-thujone yapraklarında 200 - 10 172
beta-thujone yapraklarında 200 - 9 968
oleanolic asit yapraklarında 140 – 786
thujone yapraklarında 1 453 -12 636
Aynı şekilde kekik’te bulunan beta-bisabolene ve biberiye’de de bulunan oleanolic asit düşük yapma riskini artıran aktif maddelerdir.

Adaçayı Içerken Dikkat Edilmesi

Gereken Hususlar

Bütün bu faydalı özellikleriyle birlikte her uygulamada olduğu gibi adaçayını kullanırken de bazı noktalara dikkat etmek gerekir. Iki yaşın altındaki çocuklara verilmesi önerilmez. Daha büyük çocuklara ve 65 yaştan yaşlılara düşük miktarlarda verilir ve eğer gerekliyse yavaş yavaş arttırılır. Içerdiği yüksek seviyede toksik bir madde olan tujon çarpıntıya neden olabilir. Konsantre adaçayı yağı toksiktir ve içilmemelidir. Saf uçucu yağlar ve alkol özütleri, hamilelerde dahili kullanımlarda zararlı etkilere sahiptir ve emzikli bayanlar için tavsiye edilmemektedir. Uzun süreli adaçayı eriyiği ve uçucu yağlarının kullanımı epilepsi benzeri titremelere neden olabilir. Tıp literatüründe adaçayının içilmesiyle birlikte dudaklarda ve ağız içinde iltihaplanma olduğuna dair birkaç rapor mevcuttur.


Adaçayına cins ismini veren Salvia kelimesi, iyileştirmek anlamına gelen Latince “Salvare” kelimesinden gelmektedir.Yapılan pek çok çalışmada bitkinin %1-2,5 arasında değişen oranlarda uçucu yağlara (alfa-humulen, alfa-pinen, beta-pinen, borneol, camphen, camfor, sineol, isothujon, limonen, manool, pinen, salven, sesquiterpenler ve tujon), saponinler, diterpen, flavonoidler, fenolik asitler, salviatanin, resin, östrojenik maddelere sahip olduğu tespit edilmiştir. Bunlardan tujon yüksek miktarda alındığında zehirlidir. Bu daha çok yağ şeklinde veya alkol ile birlikte alındığında problem oluştururken, çay şeklinde içilmesinde bir zararı yoktur. Salvia’nın fenolik asitlerinin özellikle Staphylococcus aureus’a karşı etkili olduğu bulunmuştur. Laboratuvar çalışmalarında, adaçayının bazı bakteri kökenli endikasyonlara karşı etkili olduğu tespit edilmiştir. Adaçayı da bozulmayı yavaşlatıcı güçlü antioksidanlara sahiptir. Bitkinin uçucu yağında bulunan tujon, gargara amacıyla kullanıldığında antiseptik ve antibiyotik özelliğe sahiptir. Adaçayı boğaz enfeksiyonları, diş ve dişeti yaraları ve ağız ülserlerine karşı etkilidir ve barsak kurtlarını u-zaklaştırıcı bir özelliğe sahiptir. Başka bir çalışmada ise bitkinin antimutajenik özelliğinin varolduğu rapor edilmiştir

UYARILAR
� Gebe kadınlar adaçayını dahilen kullanmamalıdır.
� Adaçayı sürekli olarak yüksek dozda alınmamalıdır.

UYARI: Lüzumundan fazla kullanılırsa,(günde 3 kahve fincanından fazla) vücuda zarar verir,
zehirlenmelere sebep olur. Damakta şişmeler meydana gelir. Doktora başvurulmalıdır. Çocuklara az miktarda verilebilir.


Ülkemizde çay yerine sık sık adaçayı ısmarlayan kahvehane müşterilerini uyarırız.

Yan Etkileri :

Fazla miktarda kullanilirsa mideyi rahatsiz edebilir.
Asiri kullanimi tansiyonu yükseltebilir.
Rahim kaslarini uyardigindan gebelik süresince kullanilmamalidir.
Önerilen oranlar dahilinde baskaca belirgin bir yan etkisi yoktur.
Bitkiden çikarilan yagi yüksek oranlarda kullanilirsa epilepsi kramplarina sebep olabilir. Yesilimsi sari rekli bir yagdir.

UYARILAR:

Adaçayının aşırı kullanımında kan basıncı (tansiyon) yükselebilir.

Dölyatağı (Rahim) kaslarını uyardığı için, gebelik sürecinde kullanılmaz.

Annelerin süt üretimini durdurur.

Önerilen dozajlara uyulduğunda, bilinen başka bir yan etkisi yoktur.



SARACOĞLUNDAN UYARILAR

Adaçayı, memleketimizde fazlaca tüketilen bitkisel bir çaydır.
Hamile bayanların ve emziren anne adaylarının
kesin olarak uzak durması gereken bir bitkidir.
Tüp bebek veya aşılama yöntemi uygulanacak olan bayanların
adaçayından uzak durmaları gerekir.
Söz adaçayından açılmışken, epilepsi hastalarının da kesin olarak uzak durması gereken bir bitkidir. Çocuk yapmaya karar vermiş olan eşler adaçayı tüketmemelidirler.
Bu kural sadece kadınlar için değil, aynı zamanda erkekler için de geçerlidir. Adaçayı içme alışkanlığı olan erkeklerin sperm sayıları azalır.

Hamileliğin ilk üç ayı çok önemlidir. Hekiminize danışmadan ilaç ve tanımadığınız bitkisel tedavi yöntemlerini kullanmayınız. Memleketimizde bitkisel ilaçların yan tesirinin olmadığı genel olarak yaygın bir görüştür. Bu görüş doğru değildir. Bilmediğiniz ve tanımadığınız bitkileri kullanmadan önce mutlaka bu konunun uzmanı olan kişi veya kuruluşlardan bilgi alınız. Türkiye’de bir çok bitkinin yörelere göre farklı farklı isimleri olduğundan çoğu zaman istenilen doğru bitkiyi elde etmek veya bitkinin o bitki olduğundan emin olmak zorlaşmaktadır.
Adaçayı, memleketimizde son yıllarda sıkca tüketilmeye başlanmış bir çaydır. Ancak, hamile bayanların hamileliklerinin ilk üç ayında adaçayını temkinli kullanmaları gerekir. Eğer düşük tehlikesi söz konusu ise kesinlikle adaçayından uzak durmaları gerekir. Çünkü, adaçayı yaprakları, dört tane düşük yapma riskini artıran madde içermektedir. Bu maddelerin adları aşağıdaki tabloda belirtilmiştir. Hamile bayanların hekimlerine danışmadan, kendi başlarına ilaç almaları ve yine kendi başlarına bitkisel tedavi yöntemlerini seçmeleri yanlıştır.
Tablo: Adaçayında, hamile bayanlarda düşük yapma riskini artıran aktif maddeler
Kimyasal maddenin adı
Bulunduğu kısım
Miktar ppm [mg/kg]
alpha-thujone
yapraklarında
200 - 10 172
beta-thujone
yapraklarında
200 - 9 968
oleanolic asit
yapraklarında
140 – 786
thujone
yapraklarında
1 453 -12 636

Dozajın üzerine çıkılırsa

Dozajın çok üzerinde alkollü esansı ya da zaruri yağından çok fazlasını almanız dolaşımınıza ani zarar verebilir.

Dozajı aşmanız durumundaki belirtiler: hararet, sıcaklık hissi oluşur, kalp atışı hızlanır ve baş dönmesi olur. Bir dozaj aşımına dair şüphe durumlarında, derhal tıbbi yardım alınız.


Özel önlemler

Küçük bir tehlike olmasına rağmen, adaçayı dozajın üzerinde kullanılınca aynı etkileri sağlamayabilir. Bu durumlarda yan etkileri oluşabilir.

Olası ilaç etkileşimleri

Hiçbir etkileşimi olmadığı bildirilmiştir.

Özel bilgi: Eğer hamileyseniz ya da emdiriyorsanız

Hamilelik süresince bu ilacı almayın.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder